Samorząd Województwa Mazowieckiego www.mazovia.pl

Mazowsze. W cztery strony świata

Mazowsze to nie tylko gospodarka, inwestycje i szansa na realizację kariery zawodowej. Region ma również wiele do zaoferowania turystom oraz tym, których sprowadzają tu sprawy zawodowe. Każdy może znaleźć wiele możliwości i okazji do zwiedzania i wypoczynku.

Rozwojowi branży turystycznej na Mazowszu sprzyja dobra siatka połączeń, wysoki poziom usług hotelowych, gastronomicznych, komunikacyjnych, a także łatwy dostęp do wielu atrakcji ziemi mazowieckiej. Oferta turystyczna województwa jest bardzo bogata. Region można odkrywać na wiele sposobów. To strony rodzinne wybitnych Polaków: Fryderyka Chopina (Żelazowa Wola),– Jana Kochanowskiego (Czarnolas), Kazimierza Pułaskiego (Warka) czy Aleksandra Świętochowskiego (Gołotczyzna). Przez Mazowsze można wędrować śladem wielkich bitew i wydarzeń historycznych lub szlakiem dworków i pałaców. Osoby zainteresowane tradycją urzekną takie miejsca jak Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu, Muzeum Wsi Radomskiej w Radomiu czy Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce. Różnorodność krajobrazu oraz bogata historia i kultura regionu sprawiają, że można tu w ciekawy sposób spędzić nie tylko weekend, ale i cały urlop.

Północne Mazowsze – Ciechanów i Ostrołęka

Można tu odnaleźć wiele zabytków, a wśród nich przepiękne kościoły czy pozostałości starych mazowieckich grodów. Podróż w tym kierunku powinna uwzględniać Opinogórę. Warto też zobaczyć położony nad Łydynią Ciechanów. Miasto powstało na terenach, które były zamieszkane już 3000 lat p.n.e., a gród na Farskiej Górze istniał już w VII w. Dzisiejszy Ciechanów jest przede wszystkim znaczącym ośrodkiem kulturalnym, pieczołowicie dbającym o tradycje i zabytki przeszłości. Murowany z cegły zamek o układzie gotyckim to prawdziwy skarb – jeden z najciekawszych obiektów nizinnego budownictwa obronnego w Polsce. Zamek książąt mazowieckich w Ciechanowie jest dziś siedzibą muzeum. Nie mmozna też pominąć Farskiej Góry (pierwszego grodud na sztucznym wzniesieniu) z neogotycką dzwonnicą na szczycie oraz parkiem i pomnikiem Ciechana u stóp wzgórza. Sakralną wizytówką miasta jest kościół farny pw. św. Józefa, wzniesiony w drugiej połowie XIV w. Przy zabytkowym rynku z przełomu XIV i XV w. odnaleźć można neogotycki ratusz – uroczy architektoniczny akcent panoramy Ciechanowa.

Na północny wschód od stolicy, w kierunku Ostrołęki, mija się puszczę Kamieniecką i Białą, aby na koniec trafić na ziemię kurpiowską, którą porasta puszcza Zielona. W Ostrołęce i okolicach można odkryć nieskażoną naturalną przyrodę, ciekawe miejsca, spotkać niezwykle gościnnych ludzi i poznać ich zwyczaje – tradycje kurpiowskie. Nadal kwitnie tu rękodzieło. Ludowi twórcy zajmują się bursztyniarstwem, wycinankarstwem, tkactwem, rzeźbiarstwem, plecionkarstwem z korzeni, wyrabianiem naczyń ceramicznych oraz haftem i koronkarstwem. Nieodłącznym elementem tradycji jest barwny strój kurpiowski. Do dziś na kurpiowszczyźnie kultywuje się tradycyjne imprezy obrzędowe m.in. „Wesele kurpiowskie” w Kadzidle, „Miodobranie” w Myszyńcu czy „Palmę Kurpiowską” w Łysych. Historia Ostrołęki sięga końca XI w., a wśród jej burzliwych dziejów należy wspomnieć o Bitwie pod Ostrołęką z 1831r., którą upamiętniają liczne pomniki, groby i mauzolea. Koniecznie trzeba tu zobaczyć: wczesnośredniowieczne grodzisko nieopodal centrum miasta, będące kolebką Ostrołęki; rynek – Plac gen. J. Bema, gdzie mieści się ratusz i dawne starostwo; kościół farny pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny (najstarsza świątynia w Ostrołęce) oraz kościół poklasztorny pw. św. Antoniego Padewskiego (najcenniejszy zabytek tej części Mazowsza). Nie należy także pominąć Muzeum Kultury Kurpiowskiej.

Wschodnie Mazowsze – Siedlce

To piękny region o łagodnym pejzażu, interesujących tradycjach, historii i legendach. Zasłużenie budzi zachwyt polskich pejzażystów. Wybierając tę część Mazowsza, warto odwiedzić Węgrów i Liw, ale także Siedlce, leżące w odległości 90 km od Warszawy. To dynamicznie rozwijający się ośrodek, którego historia sięga ponad 500 lat. Zwiedzanie najlepiej zacząć od położonego w centrum miasta ratusza (doskonały przykład ratusza handlowego), który wybudowano na miejscu drewnianych poprzedników, zniszczonych przez pożary. Został on ozdobiony figurą Atlasa dźwigającego kulę ziemską (potoczna nazwa ratusza "Jacek" wywodzi się z legendy, według której do wykonania rzeźby pozował lokaj Aleksandry Ogińskiej o imieniu Jacek). Obecnie w ratuszu mieści się siedziba Muzeum Regionalnego. Na wprost ratusza, wznosi się barokowo-klasycystyczny kościół św. Stanisława. Obok znajduje się pałac – klasycystyczna rezydencja magnacka. Został on wzniesiony przez księcia Kazimierza Czartoryskiego i gruntownie przebudowany przez jego wnuczkę – księżną Aleksandrę Ogińską. Sąsiedztwo pałacu stanowi park założony w XVIII w. w stylu ogrodu włoskiego, następnie zamieniony na park sentymentalny z dziko rosnącymi drzewami, klombami, krętymi drogami i kanałami z licznymi wyspami. Dziś pełni funkcję parku miejskiego. Zabytkiem godnym obejrzenia, o stuletniej historii, jest siedlecka katedra. Monumentalny kościół, z charakterystycznymi, widocznymi w promieniu kilku kilometrów od miasta wieżami, został wybudowany zgodnie z zasadami i proporcjami średniowiecza. Zniszczone i odbudowane po II wojnie witraże, przedstawiają dzieje kościoła w Polsce i na Podlasiu.

Południowe Mazowsze - Radom

Południowe Mazowsze ma dwa oblicza. Opuszczając stolicę, najpierw mija się piękne lasy i malownicze sady, aby dotrzeć tam, gdzie rozciąga się ziemia obfitująca w zabytki przeszłości, dwory i pałace szlacheckie, a także kościoły gotyckie, barokowe i klasycystyczne. W swojej turystycznej przygodzie nie można pominąć miejsc takich jak Czersk czy Czarnolas, ale warto też zajrzeć do Radomia, który leży nad rzeką Mleczną i jest największym ośrodkiem miejskim w widłach Wisły i Pilicy. Do najbardziej interesujących miejsc w Radomiu, pod względem turystycznym, należą: klasycystyczny Ratusz (przetrwał w niezmienionej formie do naszych czasów i obecnie mieści Archiwum Państwowe), z którego wieży w południe rozlega się miejski hejnał; Dom Gąski i Esterki (kamieniczki mieszczańskie z XVII w.); Kolegium Pijarów (obecnie siedziba Muzeum im. Jacka Malczewskiego), Stary Ogród (pierwszy publiczny park miejski w Radomiu); oraz zabytkowy budynek starej elektrowni, w którym mieści się Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia”.

Zachodnie Mazowsze – Żyrardów i Płock

Zwiedzanie tej części Mazowsza warto rozpocząć od Żyrardowa. Jego niepowtarzalnąatrakcją jest zabytkowe centrum (jedyny zachowany w całości, zespół urbanistyczno-architektoniczny miasta przemysłowego z przełomu XIX i XX w.). Początek miastu dała fabryka lniarska, która powstała na początku XIX w. Był to jeden z największych i najnowocześniejszych obiektów tego typu w ówczesnej Europie. W drugiej połowie XIX w. fabryka została rozbudowana, a wraz z nią osada, czyliosiedle dla robotników i kadry kierowniczej fabryki (w skład którego wchodziły kościoły, szkoły, przedszkole, szpital, resursa, dom kultury "ludowiec", a nawet pralnia i łaźnia miejska). Ten zabytkowy kompleks obejmuje centralną część miasta – ok. 70 ha.

Wyprawa nie powinna ominąć Żelazowej Woli – miejsca urodzenia Fryderyka Chopina, czy Sierpca. Koniecznie trzeba zwiedzić główne miasto w tym rejonie i zarazem historyczną stolicę Mazowsza – Płock. Prawdopodobnie właśnie tutaj zaczęła się historia regionu, dlatego dziś możemy podziwiać zarówno wczesnośredniowieczne grodziska, jak i zabytki architektury czy sztuki wszystkich epok: romańskie, gotyckie, barokowe i klasycystyczne. Miasto położone jest na wysokiej skarpie, z której roztacza się zapierający dech w piersiach widok. Koniecznie należy obejrzeć Wzgórze Tumskie z jego katedrą, promenadą, Zamkiem Płockim, Muzeum Mazowieckim oraz Diecezjalnym. Trzeba zajrzeć na Plac Narutowicza (dawny Rynek Kanoniczny z pałacem biskupów płockich), obejrzeć Odwach (budynek dawnej wartowni), oraz dwa domy „Pod Trąbami” i „Pod Opatrznością”. Potem, wytyczoną siedemset lat temu, ulicą Grodzką dotrzeć do Starego Rynku (centrum życia miejskiego do XIX w.). Dalej czekają chociażby: kościół farny pw. św. Bartłomieja, średniowieczna baszta i spichlerze oraz Szkoła Płocka. Mazowsze jest ciekawe. Zachęcamy do zwiedzania.